Người có 3 quốc tịch là một chủ đề đang nhận được sự quan tâm lớn từ những cá nhân mong muốn mở rộng cơ hội toàn cầu hóa. Trong bối cảnh di cư và đầu tư quốc tế ngày càng phổ biến, việc sở hữu nhiều quốc tịch có thể mang lại lợi ích về quyền cư trú, làm việc và du lịch. Cùng ACAA GLOBAL khám phá chi tiết để bạn có cái nhìn toàn diện.

1. Người có 3 quốc tịch được không?

Việc một cá nhân sở hữu ba quốc tịch, hay còn gọi là quốc tịch đa, phụ thuộc vào hệ thống pháp luật quốc tịch của từng quốc gia liên quan. Theo Luật Quốc tịch Việt Nam  năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), Việt Nam áp dụng nguyên tắc một quốc tịch duy nhất đối với công dân Việt Nam, nghĩa là công dân Việt Nam không được phép có quốc tịch khác, trừ trường hợp đặc biệt được quy định. Điều này có nghĩa là nếu một người Việt Nam cố gắng nhập quốc tịch thứ hai hoặc thứ ba, họ có thể bị tước quốc tịch Việt Nam, dẫn đến tình trạng không quốc tịch nếu không được quốc gia khác công nhận đầy đủ.

Tuy nhiên, trên bình diện quốc tế, nhiều quốc gia cho phép quốc tịch đa mà không giới hạn số lượng, miễn là tuân thủ các quy định nội địa của họ. Ví dụ, các nước như Mỹ, Canada hay Anh thường công nhận quốc tịch kép hoặc đa mà không yêu cầu từ bỏ quốc tịch gốc, dựa trên nguyên tắc jus soli (quyền công dân theo nơi sinh) hoặc jus sanguinis (quyền công dân theo huyết thống). Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch, được Liên Hợp Quốc thông qua năm 1961 và mà Việt Nam là thành viên, nhấn mạnh việc tránh tình trạng vô quốc tịch, nhưng không trực tiếp quy định về số lượng quốc tịch tối đa. Do đó, người có 3 quốc tịch hoàn toàn có thể tồn tại nếu các quốc gia liên quan đều cho phép, nhưng đối với công dân Việt Nam, điều này đòi hỏi phải cân nhắc kỹ lưỡng để tránh mất quyền lợi pháp lý tại quê hương. Trong thực tế, nhiều người gốc Việt đã thành công trong việc duy trì ba quốc tịch thông qua đầu tư hoặc hôn nhân, nhưng họ thường phải đối mặt với các thủ tục hành chính phức tạp và có thể gặp rắc rối khi trở về Việt Nam, chẳng hạn như không được cấp hộ chiếu Việt Nam nếu đã nhập quốc tịch khác.

Pháp luật quốc tịch của các quốc gia liên quan đóng vai trò quyết định. Chẳng hạn, ở Mỹ, theo Đạo luật Nhập tịch 1952, công dân Mỹ có thể giữ quốc tịch gốc khi nhập tịch Mỹ, và không có quy định cấm sở hữu thêm quốc tịch thứ ba. Tương tự, Canada cho phép quốc tịch đa vô điều kiện từ năm 1977, giúp nhiều người dễ dàng tích lũy quốc tịch qua các chương trình định cư.

Ngược lại, một số quốc gia như Nhật Bản hoặc Ấn Độ hạn chế nghiêm ngặt quốc tịch đa, yêu cầu từ bỏ quốc tịch cũ khi nhập quốc tịch mới. Đối với người có 3 quốc tịch, thách thức lớn nhất là sự xung đột giữa các hệ thống pháp luật, ví dụ khi một quốc gia không công nhận quốc tịch thứ ba của cá nhân đó, dẫn đến khó khăn trong việc chứng minh danh tính hoặc quyền lợi. Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) tại Điều 19 quy định rõ rằng công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài có thể được giữ quốc tịch Việt Nam nếu không tự nguyện nhập quốc tịch khác, nhưng nếu họ làm vậy, họ sẽ mất quốc tịch Việt Nam trừ khi được miễn trừ đặc biệt theo Điều 20. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch hỗ trợ bằng cách khuyến khích các quốc gia cấp quốc tịch cho những người vô quốc tịch, nhưng không giải quyết trực tiếp vấn đề quốc tịch đa. Vì vậy, để trở thành người có 3 quốc tịch, cá nhân cần nghiên cứu kỹ pháp luật của ba quốc gia, thường thông qua tư vấn chuyên môn để tránh rủi ro pháp lý.

2. Quy định pháp luật về quốc tịch đa ở Việt Nam và quốc tế

Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) là nền tảng pháp lý chính quy định về việc công dân Việt Nam không được có quốc tịch kép hoặc đa, nhằm bảo vệ sự thống nhất quốc gia và tránh xung đột lợi ích. Cụ thể, Điều 4 của luật này khẳng định nguyên tắc một quốc tịch, và Điều 17 quy định rằng người nước ngoài muốn nhập quốc tịch Việt Nam phải từ bỏ quốc tịch cũ, trừ một số trường hợp đặc biệt như đóng góp lớn cho đất nước. Điều này làm cho người có 3 quốc tịch trở nên khó khăn đối với công dân Việt Nam, vì nếu họ nhập quốc tịch thứ hai, họ có thể bị coi là mất quốc tịch Việt Nam theo Điều 25, dẫn đến hậu quả như không được thừa kế tài sản ở Việt Nam hoặc gặp khó khăn trong việc đăng ký hộ khẩu.

Tuy nhiên, Việt Nam đã có những sửa đổi linh hoạt hơn trong những năm gần đây, đặc biệt với cộng đồng người Việt ở nước ngoài, cho phép họ giữ quốc tịch Việt Nam nếu chứng minh được sự gắn bó văn hóa và không tham gia hoạt động chống phá nhà nước. Trên bình diện quốc tế, pháp luật quốc tịch của các quốc gia liên quan đa dạng hơn, với khoảng 70% các nước trên thế giới cho phép quốc tịch kép theo báo cáo của Liên Hợp Quốc. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch đóng vai trò quan trọng bằng cách yêu cầu các quốc gia ký kết (bao gồm Việt Nam) phải cấp quốc tịch cho những người sinh ra trên lãnh thổ mà không có quốc tịch cha mẹ, giúp giảm thiểu rủi ro khi theo đuổi quốc tịch đa.

Ví dụ, nếu một người Việt Nam sinh con ở Mỹ, đứa trẻ có thể tự động có quốc tịch Mỹ theo jus soli, và nếu cha mẹ nhập quốc tịch Canada sau đó, đứa trẻ có thể trở thành người có 3 quốc tịch mà không vi phạm luật Việt Nam nếu được miễn trừ.

Sự khác biệt giữa pháp luật Việt Nam và các quốc gia khác tạo ra những kẽ hở cho người có 3 quốc tịch. Ở châu Âu, các nước như Pháp và Đức cho phép quốc tịch đa với một số điều kiện, chẳng hạn như thời gian cư trú tối thiểu. Pháp luật quốc tịch của Pháp theo Bộ luật Dân sự quy định rằng công dân Pháp có thể giữ quốc tịch gốc khi sinh ra ở nước ngoài, và không cấm thêm quốc tịch thứ ba.

Tương tự, Úc từ năm 2002 đã bãi bỏ yêu cầu từ bỏ quốc tịch cũ, mở đường cho quốc tịch đa. Đối với Việt Nam, dù Luật Quốc tịch năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014)  không trực tiếp cấm quốc tịch ba, nhưng thực tiễn áp dụng thường dẫn đến việc từ chối công nhận, đặc biệt trong các thủ tục hành chính như cấp visa hoặc quyền sở hữu đất đai. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch, tại Điều 8, cấm các quốc gia tước quốc tịch dẫn đến vô quốc tịch, giúp bảo vệ những người theo đuổi quốc tịch đa. Do đó, người có 3 quốc tịch cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh để tránh xung đột, chẳng hạn như khai báo đầy đủ với cơ quan di trú của từng quốc gia.

>> Đọc thêm: Quốc tịch Anh

3. Lợi ích và thách thức khi sở hữu ba quốc tịch

Sở hữu ba quốc tịch mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt trong thời đại toàn cầu hóa. Đầu tiên, người có 3 quốc tịch có quyền tự do di chuyển cao hơn, với khả năng tiếp cận visa miễn phí đến hơn 180 quốc gia nếu một trong số đó là hộ chiếu mạnh như của EU hoặc Mỹ. Ví dụ, một người có quốc tịch Việt Nam, Canada và Anh có thể dễ dàng làm việc ở châu Âu mà không cần visa lao động, đồng thời hưởng quyền lợi xã hội ở Canada như y tế miễn phí. Theo Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), dù không công nhận quốc tịch đa, nhưng những người giữ được quốc tịch Việt Nam bên cạnh hai quốc tịch khác vẫn có thể đầu tư vào Việt Nam mà không bị hạn chế như người nước ngoài.

Hơn nữa, quốc tịch đa giúp đa dạng hóa rủi ro, chẳng hạn như tránh ảnh hưởng từ biến động chính trị ở một quốc gia bằng cách chuyển sang quốc gia khác. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch đảm bảo rằng việc theo đuổi quốc tịch thêm không dẫn đến mất hết quyền lợi, thúc đẩy sự ổn định cho cá nhân. Trong lĩnh vực kinh doanh, người có 3 quốc tịch thường có lợi thế thuế, như tránh đánh thuế kép nhờ các hiệp định song phương giữa các quốc gia.

Tuy nhiên, thách thức không hề nhỏ khi trở thành người có 3 quốc tịch. Một vấn đề lớn là xung đột pháp lý, ví dụ khi một quốc gia yêu cầu nghĩa vụ quân sự bắt buộc, trong khi quốc gia khác không công nhận điều đó, dẫn đến tranh chấp. Pháp luật quốc tịch của các quốc gia liên quan có thể khác biệt về quyền thừa kế hoặc hôn nhân, khiến việc quản lý tài sản trở nên phức tạp. Ở Việt Nam, theo Luật Quốc tịch năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) tại Điều 26, công dân mất quốc tịch Việt Nam nếu nhập quốc tịch khác mà không được miễn trừ, có thể dẫn đến mất quyền công dân và khó khăn trong việc trở về.

Ngoài ra, chi phí hành chính cao, bao gồm phí nộp đơn nhập tịch và luật sư, có thể lên đến hàng chục nghìn USD cho mỗi quốc tịch. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch giúp giảm thiểu rủi ro vô quốc tịch, nhưng không giải quyết được vấn đề thuế hoặc an ninh quốc gia, nơi một số nước như Mỹ yêu cầu báo cáo tài sản toàn cầu cho công dân kép. Do đó, người có 3 quốc tịch cần lập kế hoạch dài hạn, thường qua tư vấn chuyên gia để cân bằng lợi ích và rủi ro.

>> Đọc thêm: Quốc tịch Mỹ

4. Cách thức đạt được quốc tịch đa trong thực tế

Để trở thành người có 3 quốc tịch, cá nhân thường theo đuổi qua các con đường như huyết thống, hôn nhân, đầu tư hoặc sinh sống lâu dài. Ở Việt Nam, dù Luật Quốc tịch năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) hạn chế, nhưng người có cha mẹ là công dân Việt có thể giữ quốc tịch gốc trong khi nhập quốc tịch khác ở nước ngoài. Pháp luật quốc tịch của các quốc gia liên quan như Mỹ cho phép nhập tịch qua đầu tư EB-5 với số tiền tối thiểu 800.000 USD, dẫn đến quốc tịch thứ hai. Sau đó, chuyển sang quốc gia thứ ba như Bồ Đào Nha qua chương trình Golden Visa, yêu cầu đầu tư bất động sản 500.000 EUR. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch bảo vệ quyền lợi của con cái sinh ra trong quá trình này, đảm bảo chúng không vô quốc tịch. Trong thực tế, nhiều người Việt đã đạt được ba quốc tịch bằng cách sinh con ở Mỹ để có quốc tịch đầu tiên, sau đó định cư Canada và giữ quốc tịch Việt qua miễn trừ.

Quy trình chung không phải lúc nào cũng tuyến tính, nhưng có thể tóm tắt qua các bước cơ bản nếu cá nhân quyết định theo đuổi.

Bước 1: Xác định quốc tịch gốc và nghiên cứu pháp luật

Bắt đầu bằng việc kiểm tra quốc tịch hiện tại theo Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), sau đó phân tích pháp luật của hai quốc gia mục tiêu. Ví dụ, nếu gốc Việt, tránh nhập quốc tịch thứ hai mà không xin miễn trừ để giữ quyền lợi. Quá trình này mất 3-6 tháng, bao gồm thu thập giấy tờ như giấy khai sinh và hộ chiếu. Tư vấn viên di trú giúp đánh giá rủi ro vô quốc tịch theo Công ước 1961.

Bước 2: Nộp đơn nhập quốc tịch thứ hai qua đầu tư hoặc cư trú

Chọn chương trình như đầu tư ở Malta hoặc Cyprus, yêu cầu vốn từ 750.000 EUR và thời gian cư trú 1-3 năm. Pháp luật quốc tịch của các nước này cho phép giữ quốc tịch gốc, nhưng phải khai báo đầy đủ. Sau khi được chấp thuận, cá nhân trở thành công dân kép, với lợi ích du lịch ngay lập tức. Quá trình kéo dài 1-2 năm, đòi hỏi hồ sơ tài chính minh bạch.

Bước 3: Theo đuổi quốc tịch thứ ba và quản lý xung đột

Sau khi có hai quốc tịch, nộp đơn cho quốc gia thứ ba như Úc qua kỹ năng di trú. Đảm bảo không vi phạm nguyên tắc một quốc tịch của Việt Nam bằng cách không sử dụng hộ chiếu Việt chính thức. Công ước về giảm bớt tình trạng không quốc tịch hỗ trợ nếu có tranh chấp. Toàn bộ bước này cần theo dõi liên tục để tránh mất quốc tịch, thường mất thêm 2-4 năm.

5. Câu hỏi thường gặp

Người có 3 quốc tịch có bị trục xuất khỏi Việt Nam không?

Có thể. Theo Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), nếu một người đã mất quốc tịch Việt do nhập quốc tịch khác, họ được coi là người nước ngoài và có thể bị trục xuất nếu vi phạm pháp luật Việt Nam, chẳng hạn như hoạt động chính trị chống phá.

Làm thế nào để con cái trở thành người có 3 quốc tịch?

Con cái có thể tự động có quốc tịch theo jus soli ở Mỹ nếu sinh ra tại đó, kết hợp với quốc tịch cha mẹ theo jus sanguinis từ Việt Nam và quốc gia thứ ba qua cư trú. Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) cho phép trẻ em giữ quốc tịch Việt nếu cha mẹ là công dân, nhưng phải khai báo khi trưởng thành. P

Có lợi ích thuế gì cho người có 3 quốc tịch?

Người có 3 quốc tịch có thể hưởng lợi từ các hiệp định tránh đánh thuế kép giữa các quốc gia, ví dụ Mỹ-Canada-Việt Nam, giúp giảm gánh nặng thuế thu nhập toàn cầu. Tuy nhiên, Mỹ yêu cầu báo cáo tài sản nước ngoài theo FATCA, có thể tăng chi phí tuân thủ. Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) không ảnh hưởng trực tiếp đến thuế, nhưng người mất quốc tịch Việt có thể bị đánh thuế như người nước ngoài.

Người có 3 quốc tịch không chỉ là giấc mơ mà còn là thực tế khả thi nếu tuân thủ pháp luật quốc tế và Việt Nam. Với sự hỗ trợ chuyên sâu, bạn có thể vượt qua các rào cản pháp lý để mở rộng cơ hội toàn cầu. Đừng để sự phức tạp ngăn cản hành trình của bạn – hãy liên hệ ACAA GLOBAL ngay hôm nay để nhận tư vấn miễn phí và bắt đầu quá trình một cách an toàn, hiệu quả.