Việc dừng hoạt động kinh doanh tại một thị trường mới không bao giờ là quyết định dễ dàng đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp FDI rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, việc thực hiện thủ tục phá sản đúng quy định pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là 'lá chắn' bảo vệ quyền lợi và uy tín của nhà đầu tư. Bài viết này ACAA GLOBAL sẽ cung cấp lộ trình chi tiết giúp bạn thực hiện quy trình phá sản doanh nghiệp FDI một cách minh bạch, an toàn và tối ưu nhất.

1. Thế nào là doanh nghiệp FDI phá sản? (Định nghĩa & Điều kiện)

Doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài phá sản là tình trạng một doanh nghiệp có vốn FDI tại Việt Nam bị Tòa án tuyên bố mất khả năng thanh toán theo quy định của Luật Phá sản 2014, dẫn đến việc thanh lý tài sản để phân chia cho các chủ nợ. Doanh nghiệp FDI được định nghĩa theo Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024) là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, bao gồm các hình thức như công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc hợp danh có yếu tố nước ngoài.

Điều kiện để tuyên bố phá sản bao gồm việc doanh nghiệp không thể thanh toán nợ đến hạn trong vòng 3 tháng kể từ ngày đến hạn, bất kể giá trị nợ, áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp theo Luật Phá sản 2014. Điều này không phân biệt nguồn gốc vốn, đảm bảo bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và FDI, phù hợp với cam kết quốc tế như WTO. Trong thực tế, các yếu tố như biến động tỷ giá ngoại tệ, rủi ro thị trường hoặc quản lý kém hiệu quả thường dẫn đến tình trạng này. Doanh nghiệp phải chứng minh tình trạng tài chính qua báo cáo kiểm toán độc lập, và không áp dụng nếu đang trong quá trình tái cơ cấu theo các quy định liên quan.

Ngoài ra, theo Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024), doanh nghiệp FDI phải tuân thủ các nghĩa vụ về đăng ký kinh doanh, nay được cập nhật qua Nghị định 168/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định 01/2021, nhấn mạnh việc xử lý vốn đầu tư nước ngoài một cách minh bạch trước khi phá sản.

2. Sự khác biệt giữa Giải thể và Phá sản doanh nghiệp FDI (Bảng so sánh)

Để giúp nhà đầu tư phân biệt rõ ràng, dưới đây là bảng so sánh giữa giải thể và phá sản doanh nghiệp FDI:

Bảng so sánh này dựa trên Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024) và Luật Phá sản 2014, giúp doanh nghiệp FDI lựa chọn phương thức phù hợp để tránh rủi ro pháp lý không đáng có.

3. Quy trình 5 bước thực hiện thủ tục phá sản mới nhất

Quy trình phá sản doanh nghiệp FDI được quy định chi tiết tại Luật Phá sản 2014 và Nghị định 22/2015/NĐ-CP về quản tài viên, với thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Quy trình đảm bảo minh bạch, đặc biệt với yếu tố vốn nước ngoài theo Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024). Dưới đây là 5 bước chính:

3.1. Bước 1: Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Chủ nợ, doanh nghiệp hoặc người lao động nộp đơn tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Hồ sơ bao gồm đơn yêu cầu, danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ, bảng kê tài sản và báo cáo tài chính 3 năm gần nhất. Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp FDI có thể nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để tăng tốc độ xử lý.

3.2. Bước 2: Thụ lý đơn và mở thủ tục

Tòa án xem xét và thụ lý đơn trong vòng 30 ngày, thông báo công khai để chủ nợ đăng ký quyền lợi. Doanh nghiệp tạm ngừng thanh toán nợ để tránh phân tán tài sản. Quản tài viên được chỉ định để kiểm kê tài sản theo Nghị định 22/2015/NĐ-CP.

3.3. Bước 3: Hội nghị chủ nợ

Tổ chức hội nghị để quyết định phương án phá sản hoặc phục hồi kinh doanh. Các bên bỏ phiếu, với sự tham gia của đại diện nhà đầu tư nước ngoài để bảo vệ quyền lợi vốn theo Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024).

3.4. Bước 4: Ra quyết định tuyên bố phá sản

Nếu không thể phục hồi, Tòa án ra quyết định tuyên bố phá sản, dẫn đến thanh lý tài sản. Quyết định được gửi đến cơ quan đăng ký đầu tư để xử lý mã số thuế và hoàn thuế xuất nhập khẩu.

3.5. Bước 5: Thi hành quyết định và phân chia tài sản

Thanh lý tài sản dưới sự giám sát của quản tài viên, phân chia theo thứ tự ưu tiên. Toàn bộ quy trình thường kéo dài 6-18 tháng, tùy độ phức tạp.

Quy trình này đã được cập nhật để phù hợp với hệ thống nộp đơn trực tuyến theo các quy định mới nhất năm 2025, giúp doanh nghiệp FDI xử lý nhanh chóng hơn.

>> Đọc thêm: Dịch vụ thành lập công ty cho người nước ngoài

4. Thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản khi doanh nghiệp FDI phá sản

Theo Luật Phá sản 2014 và Nghị định 22/2015/NĐ-CP, thứ tự phân chia tài sản sau phá sản doanh nghiệp FDI như sau:

• Chi phí phá sản (phí quản tài viên, tòa án).
• Nợ lương, trợ cấp thôi việc và bảo hiểm xã hội của người lao động.
• Nợ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác.
• Các khoản nợ khác theo thứ tự đăng ký.

Đối với doanh nghiệp FDI, Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024) yêu cầu ưu tiên xử lý vốn đầu tư nước ngoài sau khi hoàn tất nghĩa vụ nội địa, bao gồm quyết toán thuế hải quan trước khi rút vốn.

Các khoản nợ ưu tiên được liệt kê dưới dạng bullet points để dễ theo dõi:

• Hồ sơ cần chuẩn bị: Đơn yêu cầu, danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ, bảng kê tài sản, báo cáo tài chính 03 năm gần nhất.
• Các khoản nợ ưu tiên: Chi phí phá sản, nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội của người lao động.

>> Đọc thêm: Dịch vụ thành lập công ty ở nước ngoài

5. Trách nhiệm của nhà đầu tư nước ngoài đối với các khoản nợ

Nhà đầu tư nước ngoài chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn cam kết góp theo Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024), không phải tài sản cá nhân đối với công ty TNHH hoặc cổ phần. Họ phải cung cấp thông tin trung thực, thông báo kịp thời cho cơ quan nhà nước và hợp tác với quản tài viên. Nếu có hành vi gian lận, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024) cho phép chuyển nhượng vốn sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, giúp bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

6. Những rủi ro pháp lý cần lưu ý để tránh bị cấm xuất cảnh hoặc xử phạt

Doanh nghiệp FDI phá sản có thể dẫn đến rủi ro như tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế hoặc theo yêu cầu thi hành án. Theo Luật Phá sản 2014, vi phạm nghĩa vụ báo cáo có thể bị phạt hành chính hoặc hình sự. Lưu ý về hoàn thuế và quyết toán hải quan theo quy định mới nhất để tránh xử phạt. Tư vấn chuyên sâu giúp giảm thiểu rủi ro, đặc biệt với yếu tố quốc tế.

7. Dịch vụ tư vấn thủ tục phá sản trọn gói tại ACAA Global

ACAA GLOBAL cung cấp dịch vụ tư vấn phá sản trọn gói cho doanh nghiệp FDI, từ chuẩn bị hồ sơ đến đại diện tại tòa án và phối hợp với cơ quan đầu tư. Với đội ngũ chuyên gia am hiểu Luật, chúng tôi đảm bảo quy trình minh bạch, giúp nhà đầu tư rút vốn an toàn và tránh rủi ro pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Chủ doanh nghiệp FDI có bị cấm xuất cảnh khi đang làm thủ tục phá sản không?

Có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế hoặc theo yêu cầu của cơ quan điều tra/thi hành án, theo quy định của pháp luật Việt Nam liên quan đến thi hành án dân sự.

Nhà đầu tư nước ngoài có phải lấy tài sản cá nhân để trả nợ cho công ty không?

Đối với công ty TNHH hoặc Cổ phần, nhà đầu tư chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã cam kết góp, theo Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung 2024).

Thời gian giải quyết phá sản mất bao lâu?

Thường kéo dài từ 6 – 18 tháng tùy vào tính phức tạp của tài sản và số lượng chủ nợ, theo Luật Phá sản 2014 và Nghị định 22/2015/NĐ-CP.

Doanh nghiệp FDI có thể tránh phá sản bằng cách nào?

Doanh nghiệp có thể tránh phá sản bằng cách phát hiện sớm dấu hiệu mất khả năng thanh toán và thực hiện tái cơ cấu tài chính theo Luật Phá sản 2014, như đàm phán gia hạn nợ hoặc bán tài sản không thiết yếu.

Nhà đầu tư nước ngoài được bồi thường như thế nào khi doanh nghiệp phá sản?

Nhà đầu tư được bồi thường theo thứ tự phân chia tài sản sau khi ưu tiên chi phí phá sản, lương nhân viên và nợ thuế, theo Luật Phá sản 2014, nhưng mức độ phụ thuộc vào giá trị tài sản còn lại.

Doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài phá sản không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để tái cấu trúc hiệu quả nếu xử lý đúng cách. Việc tuân thủ pháp luật sẽ giúp bảo vệ tối đa quyền lợi của tất cả các bên. Để nhận tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ thực tiễn, hãy liên hệ ACAA GLOBAL ngay hôm nay. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng đồng hành, mang đến giải pháp pháp lý đáng tin cậy cho doanh nghiệp của bạn.