Hồng Kông – trung tâm tài chính sầm uất bậc nhất thế giới – không chỉ thu hút bởi kinh tế mà còn bởi sự phức tạp trong quy định pháp lý. Một trong những câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn nhất chính là: "Người Hồng Kông mang quốc tịch gì?". Liệu họ là công dân Trung Quốc, hay sở hữu một quốc tịch riêng biệt? Bài viết này, ACAA Global sẽ tháo gỡ mọi nút thắt về hộ chiếu, thẻ căn cước và những thay đổi pháp lý quan trọng nhất mà bạn cần biết.

1. Người Hồng Kông mang quốc tịch gì? Góc nhìn pháp lý

1.1. Khái niệm "Công dân Hồng Kông" và Luật Quốc tịch Trung Quốc

Theo Luật Quốc tịch Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Nationality Law of the People's Republic of China), được ban hành năm 1980 và áp dụng tại Hồng Kông sau năm 1997, người Hồng Kông mang quốc tịch gì chủ yếu là quốc tịch Trung Quốc.

Điều này xuất phát từ việc Hồng Kông được trao trả cho Trung Quốc vào năm 1997, đánh dấu sự kết thúc thời kỳ thuộc địa Anh và bắt đầu áp dụng nguyên tắc "một quốc gia, hai chế độ" theo Luật Cơ bản của Đặc khu Hành chính Hồng Kông (Basic Law of the Hong Kong Special Administrative Region). Tất cả cư dân Hồng Kông sinh ra hoặc có nguồn gốc từ khu vực này đều trở thành công dân Trung Quốc, trừ một số trường hợp đặc biệt liên quan đến quốc tịch nước ngoài trước năm 1997.

Khái niệm "công dân Hồng Kông" không phải là một quốc tịch riêng biệt mà là cách gọi chỉ những người có quyền cư trú vĩnh viễn tại Đặc khu, được bảo vệ bởi Luật Cơ bản. Đối với người Việt Nam quan tâm đến định cư, Luật Quốc tịch Việt Nam 2025 quy định về việc công nhận quốc tịch kép hoặc nhập tịch cho người nước ngoài, nhưng quốc tịch Trung Quốc của cư dân Hồng Kông vẫn là yếu tố quyết định khi họ di chuyển quốc tế.

1.2. Phân biệt giữa Quyền cư trú (Right of Abode) và Quốc tịch

Quyền cư trú vĩnh viễn (Right of Abode) tại Hồng Kông là quyền được sống, làm việc và hưởng lợi ích xã hội mà không hạn chế, theo Điều 24 của Luật Cơ bản.

Tuy nhiên, điều này khác biệt với quốc tịch Trung Quốc, vốn là địa vị pháp lý toàn cầu theo Luật Quốc tịch Trung Quốc. Người có quyền cư trú có thể sử dụng thẻ căn cước Hồng Kông (Hong Kong ID Card) cho các giao dịch nội địa, nhưng khi ra nước ngoài, họ phải dựa vào hộ chiếu để xác định quốc tịch.

Từ năm 2026, với sự số hóa định danh 100%, thẻ căn cước thông minh thế hệ mới tích hợp dữ liệu sinh trắc học sẽ hỗ trợ thông quan nhanh chóng, nhưng không thay thế quốc tịch.

2. Các loại hộ chiếu phổ biến của cư dân Hồng Kông

2.1. Hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông (HKSAR Passport)

Hộ chiếu HKSAR là tài liệu du lịch chính thức dành cho công dân Trung Quốc có quyền cư trú tại Hồng Kông, được cấp bởi chính quyền Đặc khu. Nó được công nhận rộng rãi trên thế giới nhờ vị thế đặc biệt của Hồng Kông, cho phép miễn thị thực đến hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ, cao hơn hộ chiếu Trung Quốc đại lục. Hộ chiếu này khẳng định quốc tịch Trung Quốc nhưng phù hợp với nguyên tắc "một quốc gia, hai chế độ".

2.2. Hộ chiếu Anh quốc Hải ngoại (British National Overseas – BNO)

BNO passport là tình trạng pháp lý đặc biệt dành cho những người đăng ký trước ngày 1/7/1997, theo quy định của Vương quốc Anh. Nó không phải quốc tịch đầy đủ mà chỉ là giấy tờ du lịch, được hơn 100 quốc gia công nhận. Tuy nhiên, từ năm 2021, Trung Quốc và chính quyền Hồng Kông không công nhận BNO là giấy tờ hợp lệ để xuất nhập cảnh vào đại lục và Hồng Kông; cư dân phải sử dụng HKSAR Passport hoặc thẻ căn cước. BN(O) passport là gì? Đây là loại hộ chiếu lịch sử, nay chủ yếu dùng cho lộ trình định cư tại Anh qua visa BNO.

2.3. Bảng so sánh: Hộ chiếu HKSAR vs Hộ chiếu BNO

Việc phân biệt giữa hai loại hộ chiếu này có ý nghĩa quan trọng đối với quyền cư trú, bảo hộ lãnh sự và cơ hội định cư quốc tế. Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp làm rõ sự khác biệt giữa hộ chiếu HKSAR và hộ chiếu BNO một cách dễ hiểu và đầy đủ.

Xem thêm: Lấy chồng Hàn Quốc có được nhập quốc tịch không?

3. Điều kiện để sở hữu quốc tịch Hồng Kông (Trung Quốc)

3.1. Đối với người sinh ra tại Hồng Kông

Theo Luật Quốc tịch Trung Quốc, trẻ em sinh ra tại Hồng Kông sẽ tự động có quốc tịch Trung Quốc nếu ít nhất cha hoặc mẹ là công dân Trung Quốc hoặc có quyền cư trú vĩnh viễn tại Hồng Kông. Quốc tịch Trung Quốc tại Hồng Kông được xác định theo nguyên tắc huyết thống và lãnh thổ, phù hợp với Luật Cơ bản.

3.2. Đối với người nước ngoài muốn nhập tịch (Diện đầu tư, lao động)

Người nước ngoài, bao gồm người Việt, có thể xin nhập tịch qua chương trình "Chất lượng cao" (QMAS) hoặc sau 7 năm cư trú hợp pháp liên tục để có quyền cư trú vĩnh viễn, sau đó xin quốc tịch Trung Quốc. Quy trình yêu cầu từ bỏ quốc tịch cũ theo Luật Quốc tịch Trung Quốc, và đối với người Việt, cần tham chiếu Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 để tránh xung đột kép. Các diện đầu tư hoặc lao động ưu tiên kỹ năng cao, với yêu cầu ngôn ngữ và không tiền án.

Xem thêm: Quốc tịch Đức được miễn visa nước nào?

4. Người Hồng Kông có được mang hai quốc tịch không?

Theo Luật Quốc tịch Trung Quốc, công dân Trung Quốc không được phép có quốc tịch kép. Nếu nhận quốc tịch nước ngoài, họ có thể mất quốc tịch Trung Quốc, trừ trường hợp đặc biệt được quy định. Điều này gắn liền với Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông, yêu cầu trung thành và tuân thủ, ảnh hưởng đến quyền cư trú. Nhiều người giữ BNO như "bảo hiểm" di cư nhưng phải khai báo trung thực để tránh rủi ro pháp lý.

5. Hộ chiếu Hồng Kông đi được những nước nào? (Cập nhật 2026)

Hộ chiếu HKSAR cho phép miễn thị thực đến hơn 170 quốc gia, bao gồm EU, Mỹ (với ESTA), Nhật Bản, và các nước ASEAN. Cập nhật đến 2026, xếp hạng hộ chiếu Hồng Kông cao hơn đại lục Trung Quốc đáng kể, nhưng một số hạn chế áp dụng do chính sách an ninh quốc gia. Hộ chiếu BNO miễn visa khoảng 190 quốc gia nhưng không hợp lệ tại Trung Quốc. Quyền tự do đi lại là lợi ích cốt lõi theo Luật Cơ bản.

Danh sách các quyền lợi khi sở hữu quyền cư trú Hồng Kông:

• Hưởng quyền tự do đi lại và cư trú không hạn chế tại Đặc khu.
• Quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan lập pháp địa phương.
• Tiếp cận hệ thống y tế và giáo dục đẳng cấp quốc tế.
• Miễn thị thực (Visa-free) đến hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.

6. Câu hỏi thường gặp

Người Việt Nam có thể lấy quốc tịch Hồng Kông không?

Có, thông qua các chương trình như "Chương trình nhập cư chất lượng cao" (QMAS) hoặc sau 7 năm cư trú hợp pháp liên tục tại Hồng Kông để xin quyền cư trú vĩnh viễn, sau đó mới có thể xin nhập tịch Trung Quốc. Theo Luật Quốc tịch Việt Nam 2025, người Việt có thể giữ quốc tịch kép nếu được công nhận, nhưng phải tuân thủ quy định Trung Quốc.

Trẻ em sinh ra tại Hồng Kông có mặc nhiên có quốc tịch không?

Chỉ khi ít nhất cha hoặc mẹ là công dân Trung Quốc hoặc người đã có quyền cư trú vĩnh viễn tại Hồng Kông.

Hộ chiếu Hồng Kông có mạnh hơn hộ chiếu Trung Quốc đại lục không?

Có. Xét về số lượng quốc gia miễn thị thực, hộ chiếu HKSAR xếp hạng cao hơn đáng kể so với hộ chiếu Trung Quốc đại lục.

Người Hồng Kông có thể giữ quốc tịch Anh không?

Không. Người Hồng Kông không thể giữ quốc tịch Anh đầy đủ sau năm 1997, trừ khi đã có tình trạng British Citizen trước đó. Theo Luật Quốc tịch Trung Quốc, họ trở thành công dân Trung Quốc và không được phép có quốc tịch kép.

Hộ chiếu BNO có lợi ích gì so với hộ chiếu Hồng Kông?

Hộ chiếu BNO cung cấp quyền miễn visa đến khoảng 190 quốc gia, tương đương hộ chiếu Anh, và mở đường cho chương trình định cư tại Anh từ năm 2021. Ngược lại, hộ chiếu HKSAR miễn visa đến hơn 170 quốc gia nhưng bị hạn chế ở một số nơi do chính sách đối với Trung Quốc.

Người Hồng Kông mang quốc tịch gì là yếu tố then chốt quyết định quyền lợi pháp lý và cơ hội toàn cầu của bạn. Việc nắm rõ các quy định từ Luật Quốc tịch CHND Trung Hoa và Quy định về Hộ chiếu BN(O) giúp tránh rủi ro trong di cư hoặc kinh doanh. Nếu bạn cần hỗ trợ tư vấn chuyên sâu, hãy liên hệ ACAA GLOBAL ngay hôm nay để nhận lời khuyên cá nhân hóa và hiệu quả.