Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc hợp tác với các đối tác quốc tế không còn xa lạ. Tuy nhiên, "nhà thầu nước ngoài là gì?" và những nghĩa vụ thuế đi kèm vẫn là bài toán hóc búa với nhiều kế toán và chủ doanh nghiệp. Chỉ một sai sót nhỏ trong việc xác định đối tượng hoặc kê khai thuế nhà thầu (FCT) có thể dẫn đến rủi ro pháp lý và chi phí phạt chậm nộp khổng lồ. Bài viết này ACAA GLOBAL sẽ giải mã toàn bộ quy định mới nhất giúp bạn tự tin triển khai dự án.

1. Khái niệm nhà thầu nước ngoài theo quy định hiện hành

1.1. Nhà thầu nước ngoài là gì? (Theo Luật Đấu thầu và Luật Thuế)

Theo Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu nước ngoài là gì? Đây là các tổ chức, cá nhân có quốc tịch nước ngoài hoặc được thành lập theo pháp luật nước ngoài, tham gia vào các hoạt động đấu thầu trên lãnh thổ Việt Nam.

Khái niệm này bao gồm cả nhà thầu được lập nên các liên danh có sự tham gia của thành viên nước ngoài, nhằm cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc xây dựng cho các dự án sử dụng vốn nhà nước hoặc vốn khác theo quy định pháp luật.

Nhà thầu nước ngoài thường mang đến nguồn lực chuyên môn cao, công nghệ tiên tiến, giúp các dự án Việt Nam tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, để được công nhận, họ phải đáp ứng các tiêu chí về năng lực tài chính, kinh nghiệm và tuân thủ nguyên tắc bình đẳng trong đấu thầu, theo hướng dẫn tại Nghị định 24/2024/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu.

Từ góc độ thuế, nhà thầu nước ngoài còn được xác định là đối tượng chịu thuế nhà thầu (FCT) theo Thông tư 103/2014/TT-BTC, bao gồm các tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, kết hợp với các quy định mới trong Luật Quản lý thuế số 38.

1.2. Phân biệt Nhà thầu chính và Nhà thầu phụ nước ngoài

Nhà thầu chính nước ngoài là bên trực tiếp ký hợp đồng với bên mời thầu, chịu trách nhiệm chính toàn bộ dự án, bao gồm cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc xây dựng theo Luật Đấu thầu 2023 và Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung 2020).

Ngược lại, nhà thầu phụ nước ngoài là bên hỗ trợ nhà thầu chính, chỉ thực hiện một phần công việc cụ thể (như cung cấp vật liệu hoặc dịch vụ chuyên môn), và phải được phê duyệt trong hồ sơ dự thầu.

Sự phân biệt này ảnh hưởng đến trách nhiệm thuế: nhà thầu chính thường nộp thuế trực tiếp hoặc ủy quyền, trong khi nhà thầu phụ có thể được khấu trừ qua nhà thầu chính theo Nghị định 35/2023/NĐ-CP.

2. Đối tượng chịu thuế nhà thầu nước ngoài (FCT)

2.1. Các tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam

Đối tượng chịu thuế nhà thầu bao gồm các tổ chức, cá nhân nước ngoài thành lập hợp pháp tại nước ngoài, có thu nhập từ hoạt động kinh doanh, cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ tại Việt Nam, theo Thông tư 103/2014/TT-BTC. Điều này áp dụng cho các dự án đấu thầu sử dụng vốn nhà nước hoặc vốn khác, với thông tin được đăng tải trên hệ thống theo Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT.

2.2. Các trường hợp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới (E-commerce, Digital Ads)

Các trường hợp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới như thương mại điện tử (E-commerce) hoặc quảng cáo kỹ thuật số (Digital Ads) từ nước ngoài cũng thuộc đối tượng chịu thuế FCT nếu thu nhập phát sinh từ nguồn tại Việt Nam, chẳng hạn như dịch vụ sử dụng bởi người dùng Việt Nam.

Từ năm 2026, theo định hướng của Tổng cục Thuế, 100% nhà cung cấp nước ngoài phải đăng ký và kê khai qua Cổng thông tin điện tử dành cho nhà thầu nước ngoài, siết chặt quản lý theo Luật Thuế TNDN mới (hiệu lực từ 2025/2026).

3. Các loại thuế nhà thầu phải nộp và Cách tính mới nhất

3.1. Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) cho nhà thầu

Nhà thầu nước ngoài phải nộp thuế GTGT trên doanh thu từ hợp đồng, với thuế suất 5-10% tùy loại hình (ví dụ: dịch vụ kỹ thuật 5%, hàng hóa nhập khẩu 10%), theo Thông tư 103/2014/TT-BTC. Bên Việt Nam có thể khấu trừ và nộp thay nếu ủy quyền.

3.2. Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Thuế TNCN

Thuế TNDN áp dụng 20% trên lợi nhuận, hoặc theo tỷ lệ ấn định trên doanh thu nếu không có cơ sở thường trú. Thuế TNCN áp dụng cho cá nhân nước ngoài với tỷ lệ 20% trên thu nhập từ dịch vụ, kết hợp Luật Thuế TNDN mới từ 2025.

3.3. Bảng tỷ lệ phần trăm thuế tính trên doanh thu (Cập nhật quy định 2026)

Dưới đây là bảng tỷ lệ thuế ấn định trên doanh thu theo quy định hiện hành và cập nhật đến 2026:

Tỷ lệ này được áp dụng theo phương pháp trực tiếp, với cập nhật số hóa kê khai từ 2026 theo Luật Quản lý thuế số 38.

>> Đọc thêm: Chính sách thuế cho doanh nghiệp nước ngoài

4. Phương pháp kê khai và nộp thuế nhà thầu

4.1. Phương pháp khấu trừ (Dành cho nhà thầu có cơ sở thường trú)

Phương pháp khấu trừ áp dụng cho nhà thầu có cơ sở thường trú tại Việt Nam (thời hạn >183 ngày), tuân thủ chế độ kế toán Việt Nam. Cách tính: (Doanh thu – Chi phí hợp lý) x Thuế suất. Ưu điểm: Phù hợp dự án lớn với chi phí cao, cho phép khấu trừ đầu vào.

4.2. Phương pháp trực tiếp (Ấn định tỷ lệ – Phổ biến nhất)

Áp dụng khi không đáp ứng điều kiện khấu trừ. Cách tính: Doanh thu x Tỷ lệ % ấn định (theo bảng trên). Bên Việt Nam nộp thay, thủ tục đơn giản và phổ biến nhất cho nhà thầu nước ngoài.

4.3. Phương pháp hỗn hợp

Kết hợp: Thuế GTGT theo khấu trừ, Thuế TNDN theo tỷ lệ %. Áp dụng cho nhà thầu có cơ sở thường trú nhưng sổ sách không đủ để khấu trừ toàn bộ, mang tính linh hoạt.

5. Thủ tục và Hồ sơ đăng ký hoạt động thầu tại Việt Nam

Để tham gia hiệu quả, nhà thầu nước ngoài cần thực hiện quy trình đăng ký và đấu thầu theo Luật Đấu thầu 2023, bắt đầu từ chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ.

Quy trình được thiết kế đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả, giúp nhà thầu nước ngoài nhanh chóng tiếp cận các gói thầu phù hợp, theo hướng dẫn tại Nghị định 24/2024/NĐ-CP và Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT.

Bước 1: Đăng ký thông tin nhà thầu

Nhà thầu nước ngoài phải đăng ký thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (nền tảng điện tử của Bộ tài chính) ít nhất 3 ngày trước khi tham gia bất kỳ gói thầu nào. Trong bước này, họ cung cấp thông tin cơ bản như tên tổ chức, địa chỉ, giấy phép kinh doanh nước ngoài và cam kết tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Việc đăng ký giúp cơ quan quản lý xác minh tư cách, tránh tình trạng giả mạo, và tạo điều kiện cho nhà thầu nước ngoài nhận thông báo về các gói thầu mở. Nếu thiếu bước này, hồ sơ dự thầu sẽ bị loại ngay từ đầu, dẫn đến mất cơ hội.

Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu

Sau khi đăng ký, nhà thầu nước ngoài thu thập và nộp hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất kỹ thuật, báo giá tài chính và các tài liệu chứng minh năng lực. Hồ sơ phải được dịch công chứng sang tiếng Việt nếu cần, và nộp qua hệ thống điện tử hoặc trực tiếp theo thông báo mời thầu. Bước này đòi hỏi sự chính xác cao, vì bất kỳ sai sót nào cũng có thể dẫn đến loại trừ; ví dụ, đề xuất kỹ thuật phải chứng minh khả năng đáp ứng yêu cầu dự án với công nghệ phù hợp. Nhà thầu nước ngoài thường hợp tác với đối tác địa phương để hỗ trợ phần này, đảm bảo hồ sơ phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam. Thời hạn nộp thường là 30-60 ngày tùy gói thầu.

Bước 3: Tham gia đánh giá và ký hợp đồng

Khi hồ sơ được chấp nhận, nhà thầu nước ngoài tham gia phiên mở thầu và đánh giá cạnh tranh, nơi ban quản lý dự án chấm điểm dựa trên tiêu chí kỹ thuật (70%) và giá cả (30%). Nếu trúng thầu, họ ký hợp đồng trong vòng 45 ngày, kèm theo bảo lãnh thực hiện 5-10% giá trị hợp đồng. Bước này cũng bao gồm kê khai thuế ban đầu theo Thông tư 103/2014/TT-BTC để tránh trì hoãn. Sau ký kết, nhà thầu nước ngoài bắt đầu thực hiện, với giám sát chặt chẽ từ chủ đầu tư để đảm bảo tiến độ và chất lượng.

Bước 4: Thực hiện nghĩa vụ sau hợp đồng

Sau khi hoàn thành, nhà thầu nước ngoài phải thanh toán đầy đủ các khoản thuế còn lại và nộp báo cáo quyết toán cho cơ quan thuế. Bước này bao gồm kiểm tra nghiệm thu công trình và xử lý khiếu nại nếu có, đảm bảo không để lại nợ thuế hoặc tranh chấp. Việc tuân thủ giúp nhà thầu nước ngoài duy trì uy tín cho các dự án tương lai tại Việt Nam.

Danh sách hồ sơ cần chuẩn bị:

• Hợp đồng nhà thầu (Bản dịch thuật công chứng sang tiếng Việt).
• Giấy xác nhận đăng ký kinh doanh của nhà thầu tại nước sở tại.
• Đơn đề nghị cấp giấy phép hoạt động thầu (nếu là nhà thầu xây dựng).
• Mã số thuế của bên Việt Nam (để kê khai nộp thay).

Xử phạt: Mức phạt cho việc chậm đăng ký mã số thuế nhà thầu hoặc sai sót trong hồ sơ có thể lên đến 20.000.000đ cùng tiền chậm nộp 0.03%/ngày, theo Luật Quản lý thuế số 38.

>> Đọc thêm: Cách tính thuế nhà thầu nước ngoài

6. Những lưu ý quan trọng để tối ưu chi phí thuế nhà thầu

Để tối ưu chi phí, doanh nghiệp Việt Nam nên ủy quyền nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài theo phương pháp trực tiếp, giúp giảm thủ tục và tránh phạt. Đồng thời, kiểm tra hợp đồng để loại trừ các khoản không chịu thuế (như chi phí nội bộ nước ngoài).

Từ 2026, sử dụng Cổng thông tin điện tử để kê khai số hóa, tránh sai sót và tận dụng các ưu đãi từ FTA như CPTPP hoặc EVFTA để giảm thuế quan trên hàng hóa nhập khẩu. Tư vấn chuyên gia thuế sớm để tính toán chính xác, tránh rủi ro pháp lý theo Nghị định 35/2023/NĐ-CP.

7. Câu hỏi thường gặp

Nhà thầu nước ngoài có phải mở tài khoản ngân hàng tại Việt Nam không?

Tùy vào phương pháp nộp thuế. Nếu nộp theo phương pháp khấu trừ thì bắt buộc, nếu nộp theo phương pháp trực tiếp (bên VN nộp thay) thì không nhất thiết.

Mua phần mềm từ nước ngoài (như Microsoft, Google) có phải nộp thuế nhà thầu?

Có. Đây được tính là bản quyền hoặc dịch vụ số phát sinh thu nhập tại Việt Nam, thuộc đối tượng chịu thuế FCT.

Thời hạn nộp tờ khai thuế nhà thầu là khi nào?

Chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày thanh toán tiền cho nhà thầu nước ngoài (đối với khai theo từng lần phát sinh).

Nhà thầu nước ngoài có được ưu đãi gì khi tham gia đấu thầu tại Việt Nam không?

Không. Theo Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu nước ngoài không nhận ưu đãi đặc biệt so với nhà thầu trong nước, nhằm đảm bảo nguyên tắc bình đẳng. Tuy nhiên, họ có thể hưởng lợi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) như CPTPP hoặc EVFTA, cho phép giảm thuế quan trên hàng hóa nhập khẩu dùng cho dự án.

Nhà thầu nước ngoài có thể bị loại khỏi đấu thầu trong trường hợp nào?

Nhà thầu nước ngoài có thể bị loại nếu hồ sơ không đáp ứng điều kiện cơ bản theo Luật Đấu thầu 2023, như thiếu chứng minh năng lực hoặc có lịch sử vi phạm pháp luật tại Việt Nam hoặc quốc tế. Các trường hợp khác bao gồm nộp muộn, giá dự thầu bất thường (thấp hơn 50% giá gói thầu) hoặc không cam kết bảo mật thông tin.

Nhà thầu nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế Việt Nam, nhưng đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật để tránh rủi ro. Việc tuân thủ Luật Đấu thầu 2023 và các quy định thuế sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động suôn sẻ và bền vững. Để nhận tư vấn chuyên sâu về thủ tục và chiến lược tham gia, hãy liên hệ ACAA GLOBAL ngay hôm nay, nơi đội ngũ chuyên gia sẵn sàng hỗ trợ bạn chinh phục thị trường Việt Nam.