Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất đóng vai trò then chốt giúp các doanh nghiệp chế xuất tại Việt Nam tận dụng tối đa ưu đãi từ khu chế xuất. Việc nắm rõ phạm vi quyền hạn theo quy định hiện hành không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn hỗ trợ tối ưu hóa chi phí logistics và mở rộng thị trường. Doanh nghiệp cần hiểu rõ các điều kiện áp dụng để tránh các rủi ro không cần thiết trong quá trình vận hành. Cùng ACAA GLOBAL tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này.

1. Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất

Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất được quy định rõ ràng trong Luật Đầu tư 2025, cho phép doanh nghiệp chế xuất thực hiện hoạt động xuất khẩu sản phẩm do chính mình sản xuất và nhập khẩu nguyên liệu, vật tư phục vụ sản xuất.

Theo Luật Đầu tư 2025, quyền này bao gồm việc ký kết hợp đồng thương mại với đối tác nước ngoài mà không cần qua trung gian thương mại thông thường. Doanh nghiệp chế xuất có thể trực tiếp thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc phạm vi hoạt động của mình.

Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất còn được cụ thể hóa tại Nghị định 35/2022/NĐ-CP, trong đó nêu rõ doanh nghiệp được quyền xuất khẩu toàn bộ sản phẩm do mình chế tạo và nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ dây chuyền sản xuất.

Các quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chế xuất tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh nghiệp cần tuân thủ các điều kiện về tỷ lệ xuất khẩu và nguồn gốc nguyên liệu để duy trì quyền lợi này. Việc thực hiện đúng quy định giúp doanh nghiệp tránh bị thu hồi giấy phép hoặc bị xử phạt hành chính.

Ngoài ra, Nghị định 96/2026/NĐ-CP bổ sung các hướng dẫn chi tiết về việc doanh nghiệp chế xuất được phép tạm nhập tái xuất một số loại hàng hóa nhất định phục vụ sản xuất. Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất vì thế trở thành công cụ quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần theo dõi các thay đổi trong văn bản pháp luật để điều chỉnh hoạt động kịp thời.

2. Phạm vi quyền hạn theo Luật Đầu tư 2025

Theo Luật Đầu tư 2025, phạm vi quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất bao gồm xuất khẩu thành phẩm, bán hàng vào thị trường nội địa với điều kiện nhất định và nhập khẩu nguyên liệu không chịu thuế nhập khẩu. Doanh nghiệp được quyền lựa chọn đối tác xuất khẩu mà không bị giới hạn về quốc gia hay khu vực. Các quy định này nhằm khuyến khích doanh nghiệp chế xuất mở rộng quy mô sản xuất và xuất khẩu.

Nghị định 35/2022/NĐ-CP quy định thêm rằng doanh nghiệp chế xuất có quyền nhập khẩu hàng hóa phục vụ hoạt động sản xuất mà không phải nộp thuế giá trị gia tăng trong một số trường hợp. Phạm vi này giúp giảm thiểu chi phí đầu vào đáng kể. Doanh nghiệp cần đảm bảo hàng hóa nhập khẩu đúng mục đích sản xuất để duy trì quyền lợi.

Xem thêm: Hướng dẫn tiêu hủy nguyên vật liệu của doanh nghiệp chế xuất

3. Nghĩa vụ tuân thủ theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP

Doanh nghiệp chế xuất có nghĩa vụ báo cáo định kỳ về tình hình xuất nhập khẩu theo quy định tại Nghị định 35/2022/NĐ-CP. Nghĩa vụ này bao gồm việc lưu trữ hồ sơ hải quan đầy đủ và cung cấp thông tin khi cơ quan nhà nước yêu cầu. Việc thực hiện đúng nghĩa vụ giúp doanh nghiệp duy trì quyền xuất nhập khẩu ổn định.

Nghị định 96/2026/NĐ-CP nhấn mạnh nghĩa vụ kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu nhập khẩu để đảm bảo không vi phạm quy định về xuất xứ. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý nội bộ chặt chẽ nhằm đáp ứng yêu cầu này. Việc tuân thủ nghiêm ngặt giúp tránh các tranh chấp pháp lý phát sinh.

Xem thêm: Doanh nghiệp chế xuất có được thanh lý nguyên vật liệu không?

4. Những điểm cần lưu ý khi áp dụng quyền

Doanh nghiệp cần lưu ý, pháp luật hiện hành không quy định một tỷ lệ xuất khẩu tối thiểu cố định để duy trì tư cách DNCX. Thay vào đó, điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kiểm tra, giám sát hải quan quy định tại Điều 26 Nghị định 35/2022/NĐ-CP (hệ thống tường rào, camera giám sát 24/7 kết nối với cơ quan Hải quan).

Nghị định 35/2022/NĐ-CP và Nghị định 96/2026/NĐ-CP cũng yêu cầu doanh nghiệp phải thông báo thay đổi về cơ cấu sở hữu hoặc dây chuyền sản xuất nếu ảnh hưởng đến quyền xuất nhập khẩu. Việc chủ động thông báo giúp quá trình thanh tra diễn ra thuận lợi. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan để giải quyết các vướng mắc phát sinh.

5. Câu hỏi thường gặp

Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất có bị giới hạn về loại hàng hóa không?

Trả lời: Theo Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 35/2022/NĐ-CP, quyền này chủ yếu áp dụng cho hàng hóa do doanh nghiệp chế xuất tự sản xuất. Một số mặt hàng nhạy cảm có thể bị hạn chế hoặc yêu cầu giấy phép riêng. Doanh nghiệp cần kiểm tra danh mục hàng hóa trước khi thực hiện.

Doanh nghiệp chế xuất có được bán hàng vào thị trường nội địa không?

Trả lời: Nghị định 96/2026/NĐ-CP cho phép bán một phần sản phẩm vào nội địa với điều kiện nộp thuế và tuân thủ tỷ lệ quy định. Việc này phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Doanh nghiệp cần tính toán kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi xuất khẩu.

Cần chuẩn bị hồ sơ gì để thực hiện quyền xuất nhập khẩu?

Trả lời: Hồ sơ cơ bản bao gồm giấy chứng nhận đầu tư, hợp đồng thương mại và chứng từ hải quan theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên chuẩn bị đầy đủ để quá trình thông quan diễn ra nhanh chóng. Việc tham khảo ý kiến chuyên gia giúp giảm thiểu sai sót.

Quyền xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp chế xuất phát triển bền vững và tận dụng tối đa ưu đãi đầu tư. Việc nắm vững các quy định trong Luật Đầu tư 2025, Nghị định 35/2022/NĐ-CP và Nghị định 96/2026/NĐ-CP sẽ hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Hãy liên hệ ACAA GLOBAL ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện quyền lợi này một cách chuyên nghiệp.