Thủ tục hải quan hàng quá cảnh là một mắt xích không thể thiếu trong logistics quốc tế, cho phép hàng hóa lưu thông qua lãnh thổ Việt Nam một cách hợp pháp, giảm thiểu chi phí và thời gian vận chuyển. Việc nắm vững quy định pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro bị ách tắc, xử phạt mà còn tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng. Với kinh nghiệm thực tiễn, ACAA GLOBAL sẽ đồng hành giải quyết mọi vướng mắc cho bạn.

1. Thủ tục hải quan hàng quá cảnh

Hàng hóa quá cảnh là hàng hóa được vận chuyển từ nước ngoài qua lãnh thổ Việt Nam đến nước thứ ba hoặc ngược lại, không làm thủ tục nhập khẩu chính thức và không chịu thuế nhập khẩu. Quy định tại Điều 39 Luật Hải quan 2014 và Nghị định 08/2015/NĐ-CP đã thiết lập khung pháp lý chặt chẽ cho hoạt động này.

Để thực hiện thủ tục hải quan hàng quá cảnh, trước hết hàng hóa phải đáp ứng một số điều kiện:

• Không thuộc danh mục cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu;
• Nếu là hàng hóa có điều kiện thì phải có giấy phép của cơ quan quản lý chuyên ngành;
• Có hợp đồng vận chuyển thể hiện rõ lộ trình quá cảnh;
• Trong một số trường hợp cần có bảo lãnh hoặc đặt cọc để đảm bảo nghĩa vụ hải quan.

Những điều kiện này nhằm kiểm soát rủi ro buôn lậu, gian lận thương mại trong quá trình hàng hóa di chuyển trên lãnh thổ.

Quy trình thủ tục hải quan hàng quá cảnh được triển khai qua các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Chuẩn bị và khai báo hải quan

Doanh nghiệp hoặc đại lý làm thủ tục hải quan phải lập tờ khai hải quan hàng quá cảnh theo mẫu HQ/2015/QCH ban hành kèm Thông tư 38/2015/TT-BTC, khai đầy đủ thông tin về hàng hóa, phương tiện vận chuyển, cửa khẩu nhập, cửa khẩu xuất, thời gian quá cảnh dự kiến. Tờ khai được khai trên Hệ thống thông quan điện tử (VNACCS/VCIS) hoặc nộp bản giấy tại cơ quan hải quan nếu chưa thực hiện thủ tục điện tử.

Bước 2: Nộp hồ sơ cho cơ quan hải quan

Hồ sơ được nộp tại Chi cục Hải quan cửa khẩu nơi hàng hóa nhập khẩu đầu tiên vào lãnh thổ Việt Nam. Cơ quan hải quan tiếp nhận, kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Thời gian tiếp nhận và xử lý hồ sơ không quá 8 giờ làm việc kể từ thời điểm nhận đủ chứng từ hợp lệ đối với trường hợp không phải kiểm tra thực tế hàng hóa.

Bước 3: Kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có)

Trường hợp hàng hóa thuộc diện phải kiểm tra thực tế (có dấu hiệu vi phạm, hàng hóa có điều kiện cần đối chiếu giấy phép), cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra tại cửa khẩu nhập hoặc địa điểm được phê duyệt. Thời gian kiểm tra thực tế thường kéo dài hơn, nhưng không quá 2 ngày làm việc kể từ khi có quyết định kiểm tra. Kết quả kiểm tra được ghi vào tờ khai và hệ thống.

Bước 4: Giám sát hải quan trong quá trình quá cảnh

Sau khi thông quan, hàng hóa được vận chuyển dưới sự giám sát của hải quan dọc tuyến đường từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất. Phương tiện vận chuyển có thể bị niêm phong hải quan hoặc phải có thiết bị giám sát hành trình. Doanh nghiệp phải đảm bảo hàng hóa nguyên trạng, không tiêu thụ nội địa.

Bước 5: Hoàn thành thủ tục tại cửa khẩu xuất

Khi hàng đến cửa khẩu xuất cuối cùng, doanh nghiệp nộp tờ khai và chứng từ liên quan cho Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất. Cơ quan hải quan đối chiếu thông tin, xác nhận hàng đã xuất khẩu toàn bộ ra khỏi lãnh thổ. Nếu có phát sinh thừa/thiếu, doanh nghiệp phải giải trình và chịu xử lý theo quy định.

2. Hồ sơ cần chuẩn bị cho thủ tục hải quan hàng quá cảnh

Hồ sơ thủ tục hải quan hàng quá cảnh là yếu tố then chốt quyết định tốc độ thông quan. Bộ hồ sơ chuẩn bao gồm:

• Tờ khai hải quan hàng quá cảnh (mẫu HQ/2015/QCH) khai đầy đủ, chính xác theo hướng dẫn.
• Vận tải đơn (Bill of Lading, Air Waybill, hoặc chứng từ vận tải đường bộ/sắt) thể hiện hành trình quá cảnh qua Việt Nam.
• Hợp đồng vận chuyển hoặc hợp đồng mua bán hàng hóa có điều khoản quá cảnh.
• Hóa đơn thương mại (Invoice) và danh sách đóng gói (Packing List).
• Giấy phép của cơ quan quản lý chuyên ngành nếu hàng hóa thuộc diện có điều kiện (ví dụ: hàng đông lạnh, hóa chất, vũ khí).
• Chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ (C/O) nếu có yêu cầu từ phía hải quan hoặc nước nhập khẩu cuối cùng.
• Văn bản bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chứng từ đặt cọc (nếu áp dụng) để đảm bảo nghĩa vụ thuế và xử phạt vi phạm (nếu có).

Lưu ý thực tế: Tất cả chứng từ bằng tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc xác nhận của doanh nghiệp. Hồ sơ nên được sắp xếp khoa học, khai báo trung thực để tránh bị từ chối hoặc kéo dài thời gian kiểm tra.

Xem thêm: Quá cảnh ở Ấn Độ có cần visa không?

3. Chi phí thực hiện thủ tục hải quan hàng quá cảnh

Chi phí cho thủ tục hải quan hàng quá cảnh thường bao gồm các khoản chính sau:

• Lệ phí hải quan: Mức thu cố định theo từng tờ khai, được quy định trong biểu lệ phí của Bộ Tài chính.
• Chi phí bảo lãnh hoặc phí mở bảo lãnh ngân hàng nếu cần đảm bảo nghĩa vụ thuế (phổ biến với hàng có rủi ro cao).
• Phí lưu kho, lưu bãi tại cảng, cửa khẩu trong thời gian chờ làm thủ tục hoặc kiểm tra.
• Chi phí vận chuyển nội địa từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất, có thể bao gồm phí cầu đường, phí hộ tống (nếu hàng siêu trường, siêu trọng).
• Phí dịch vụ đại lý hải quan nếu doanh nghiệp ủy thác cho đơn vị chuyên nghiệp.

Tổng mức chi phí phụ thuộc vào loại hàng, tuyến đường, thời gian lưu giữ và yêu cầu giám sát đặc biệt. Doanh nghiệp nên dự trù kinh phí linh hoạt để tránh phát sinh ngoài kế hoạch.

Xem thêm: Thời gian quá cảnh hàng hóa tối đa bao nhiêu ngày?

4. Dịch vụ hỗ trợ thủ tục hải quan hàng quá cảnh tại ACAA GLOBAL

Sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp giúp quá trình thủ tục hải quan hàng quá cảnh diễn ra suôn sẻ, tiết giảm thời gian và nguồn lực. Tại ACAA GLOBAL, chúng tôi mang đến giải pháp toàn diện:

• Tiết kiệm chi phí: Nhờ quy trình chuẩn hóa và mối quan hệ với cơ quan chức năng, chúng tôi hạn chế tối đa các khoản phạt do khai sai, chậm trễ, đồng thời tối ưu lộ trình vận chuyển để giảm phí lưu kho, giám sát.
• Đội ngũ chuyên gia: Đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm thực tiễn, am hiểu sâu về luật hải quan và tập quán thương mại quốc tế, đảm bảo xử lý linh hoạt mọi tình huống phát sinh.
• Tư vấn chuyên sâu: Chúng tôi không chỉ thực hiện thủ tục mà còn phân tích rủi ro, gợi ý phương án phân luồng hàng hóa, lựa chọn cửa khẩu phù hợp để tối ưu thời gian thông quan.
• Hỗ trợ toàn diện: Từ khâu chuẩn bị hồ sơ, khai báo, làm việc với hải quan, giám sát hành trình đến khi hàng xuất khẩu thành công, ACAA GLOBAL đồng hành trọn gói, giúp doanh nghiệp yên tâm tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.

5. Những lưu ý khi thực hiện thủ tục hải quan hàng quá cảnh

Để tránh vướng mắc trong thủ tục hải quan hàng quá cảnh, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Hàng hóa quá cảnh phải được vận chuyển theo đúng tuyến đường đã đăng ký, không được tự ý thay đổi lộ trình khi chưa được chấp thuận.
• Phương tiện vận chuyển phải đáp ứng yêu cầu niêm phong hải quan; nếu là container thì phải kẹp chì, ghi số chì vào tờ khai.
• Thời gian quá cảnh không được vượt quá thời hạn ghi trên tờ khai (thường là 30 ngày đối với đường bộ, đường sắt; 15 ngày đối với đường biển và hàng không). Nếu cần gia hạn, phải có văn bản đề nghị trước ít nhất 3 ngày làm việc.
• Trường hợp hàng hóa bị hư hỏng, tổn thất trên đường, phải lập biên bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền tại nơi xảy ra sự việc và thông báo ngay cho hải quan nơi đăng ký tờ khai.
• Mọi hành vi gian lận như tráo hàng, tiêu thụ nội địa trái phép đều bị xử lý nghiêm theo Luật Hải quan 2014 và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

6. Thời gian giải quyết thủ tục hải quan hàng quá cảnh

Thời gian hoàn thành thủ tục hải quan hàng quá cảnh được quy định tại Nghị định 08/2015/NĐ-CP, tùy theo mức độ kiểm tra. Nếu hồ sơ hợp lệ và không phải kiểm tra thực tế, thời gian thông quan là tối đa 8 giờ làm việc. Trường hợp phải kiểm tra thực tế một phần hoặc toàn bộ, thời hạn có thể kéo dài đến 2 ngày làm việc.

Đối với hàng hóa có yêu cầu kiểm tra chuyên ngành (kiểm dịch, an toàn thực phẩm, v.v.), thời gian phụ thuộc vào kết quả từ cơ quan kiểm tra. Do đó, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác ngay từ đầu là cách nhanh nhất để rút ngắn thời gian.

7. Câu hỏi thường gặp

Hàng quá cảnh có phải chịu thuế nhập khẩu không?

Không. Hàng hóa quá cảnh không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam nên không thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng hay thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khai báo và chịu sự giám sát của hải quan để đảm bảo hàng không bị tiêu thụ nội địa bất hợp pháp.

Có được chuyển đổi hàng quá cảnh thành hàng nhập khẩu không?

Theo quy định, trong một số trường hợp đặc biệt và được sự chấp thuận của cơ quan hải quan có thẩm quyền, hàng quá cảnh có thể được chuyển mục đích thành hàng nhập khẩu. Khi đó, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục nhập khẩu như bình thường, nộp đủ các loại thuế và tuân thủ chính sách mặt hàng. Việc chuyển đổi phải được đề nghị bằng văn bản và chỉ thực hiện sau khi có quyết định cho phép.

Thời hạn hiệu lực của tờ khai hải quan hàng quá cảnh là bao lâu?

Tờ khai hải quan hàng quá cảnh có giá trị trong thời hạn quá cảnh được ghi trên tờ khai, thường tối đa 30 ngày đối với đường bộ, đường sắt và 15 ngày đối với đường biển, hàng không. Nếu quá thời hạn mà hàng chưa đến cửa khẩu xuất, doanh nghiệp phải xin gia hạn trước ít nhất 3 ngày làm việc và chỉ được gia hạn một lần với thời gian không quá thời hạn ban đầu.

Thủ tục hải quan hàng quá cảnh đòi hỏi sự chính xác và am hiểu pháp luật để đảm bảo hàng hóa lưu thông thuận lợi, tránh phát sinh chi phí không đáng có. Để biến những quy định phức tạp thành lợi thế cạnh tranh, liên hệ ACAA GLOBAL để được tư vấn miễn phí và trải nghiệm dịch vụ chuyên nghiệp ngay hôm nay.